Leeftijdsgebonden Macula degeneratie

Leeftijdsgebonden macula degeneratie is een ouderdomsziekte van het centrale netvlies, waardoor de kwaliteit van het centrale zicht aangetast wordt.
Wat is macula degeneratie?
Maculadegeneratie is een aftakeling van de macula van het oog.
De macula is het kleine gebied achteraan in het oog dat ons toelaat om fijne details te onderscheiden.
Macula degeneratie maakt fijn werk dichtbij (zoals lezen, naaien…) moeilijk of onmogelijk.    Macula degeneratie tast het centrale zicht aan, terwijl het perifere zicht meestal behouden blijft. Bijvoorbeeld, men kan wel een bus zien aankomen, maar het busnummer lezen wordt moeilijk
Maculadegeneratie veroorzaakt zelden totale blindheid. De meeste mensen kunnen nog min of meer voor zichzelf blijven zorgen.
Wat is de oorzaak van macula degeneratie?
Meestal is macula degeneratie het gevolg van veroudering, zoals het krijgen van rimpels of grijs haar. Daarom noemt men het "leeftijds-gebonden": ongeveer 30% van de mensen boven de 75 jaar hebben tekens van macula degeneratie.
Er is ook een zekere familiale voorbeschiktheid. Verder zou roken ook het risico verhogen en komt de aandoening iets vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.
Er zijn twee vormen van maculadegeneratie:
droge of atrofische vorm: bijna 90% van de gevallen. Het wordt veroorzaakt door veroudering en verdunning van de weefsels van de macula. Het zichtverlies gebeurt meestal traag. natte of exsudatieve vorm: ongeveer 10% van de gevallen. Het wordt veroorzaakt door ingroei van slechte broze bloedvaatjes thv de macula. Deze bloedvaten hebben de neiging om vocht of bloed te lekken en zo de macula te beschadigen. Het zichtverlies kan soms snel evolueren.
Wat zijn de symptomen van macula degeneratie?
De volgende klachten kunnen voorkomen:
woorden worden wazig en letters schijnen te ontbreken er verschijnt een grijze of zwarte vlek centraal in het gezichtsveld rechte lijnen worden krom en vervormd
Maculadegeneratie kan zich verschillend manifesteren van persoon tot persoon.
De snelheid van evolutie kan verschillen van weken tot jaren: in de beginstadia merkt men dikwijls zeer weinig, doch naarmate de ziekte vordert, wordt fijn werk dichtbij steeds moeilijker.
Soms wordt slechts één oog aangetast en blijft het zicht van het andere oog gedurende jaren goed bewaard.
Hoe wordt maculadegeneratie vastgesteld?
De patiënt zelf merkt meestal pas klachten wanneer de schade al aanzienlijk is, ofwel wanneer het tweede oog aangetast wordt.
Een oogarts kan vroegtijdige letsels van de macula vaststellen:
door oftalmoscopie kan de macula grondig onderzocht worden met een Amsler rooster kan de graad van vervorming vastgesteld worden eventueel kan een fluo-angiografie (onderzoek van het netvlies na inspuiten van een kleurstof in een armvene) uitgevoerd worden om abnormale bloedvaatjes ter hoogte van de macula op te sporen.
Een regelmatig oogonderzoek bij een oogarts is zeker aan te raden, omdat bij vroegtijdige ontdekking soms een meer efficiënte behandeling mogelijk is.
Hoe wordt maculadegeneratie behandeld?
Droge maculadegeneratie kan momenteel nog niet behandeld worden, doch dit wil niet zeggen dat men hiervan blind zal worden.
De evolutie is meestal zeer traag en de meeste mensen behouden nog voldoende zicht om voor zichzelf te kunnen blijven zorgen.   Er zijn ook verschillende low-vision hulpmiddelen beschikbaar om het resterende zicht optimaal te benutten (zoals loupes, sterke leeslampen, boeken met grote druk, enz.)
Er bestaan ook vitaminepreparaten en voedingssupplementen die bij dagelijkse inname een beschermend effect zouden vertonen voor het netvlies.
Bepaalde vormen van natte maculadegeneratie kunnen in een vroegtijdig stadium behandeld worden met lasertherapie. Door middel van een sterke lichtstraal kunnen de lekkende bloedvaatjes in de omgeving van de macula dichtgebrand worden. Deze behandeling gebeurt ambulant en is niet pijnlijk. Alhoewel dit de ziekte niet geneest, kan dit wel de snelheid van zichtverlies wat vertragen. De laserbehandeling laat wel een klein litteken achter op de macula en dit veroorzaakt een blijvende blinde vlek in het gezichtsveld.
In een beperkt aantal gevallen kan zogenaamde "fotodynamische therapie" de achteruitgang vertragen. Hierbij wordt een fotosensibiliserend produkt ingespoten in een ader, waarna met een bepaald soort laser het netvlies wordt bestraald. Deze behandeling is voorlopig zeer duur en dient vaak meermaals herhaald te worden.
Vooral indien de maculadegeneratie een vrij grote netvliesbloeding heeft veroorzaakt, kan soms gekozen worden voor operatieve behandeling.  Dan wordt een "vitrectomie" verricht waarbij het bloed vanonder het netvlies verwijderd wordt, alsmede de nieuwvaatvorming die de bloeding heeft veroorzaakt, en soms wordt het netvlies daarna wat gedraaid. Een bijkomende operatie op de uitwendige oogspieren is nadien nodig om het dubbelzien dat hierop volgt te corrigeren.
Wat kan ik thuis preventief doen ?
Bij risico patiënten wordt een kaart met een Amsler rooster meegegeven om regelmatig thuis een controle van het zicht te kunnen doen. Zo worden kleine vlekjes of vervormingen van het centrale zicht opgespoord en kan bij de minste twijfel, de oogarts geraadpleegd worden.
Leeftijdsgebonden macula degeneratie vormt op oudere leeftijd een ernstige bedreiging voor de kwaliteit van het centrale zicht.  Er bestaan meerdere behandelingswijzen, doch deze kunnen tot op heden enkel pogen de achteruitgang te vertragen.
Terug naar de startpagina