Cataract

Cataract is een vertroebeling van de ooglens waardoor het zicht steeds waziger wordt; klachten kunnen verholpen worden door een chirurgische cataractextractie met lensimplantatie.



Wat is cataract?
Cataract is een oogaandoening, waarbij *de lens in het oog* geleidelijk aan *meer troebel* wordt.
In normale omstandigheden is de ooglens kristalhelder en zorgt ervoor dat de binnenvallende lichtstralen gefocuseerd worden op het netvlies.
In geval van cataract wordt het zicht doorheen de troebele ooglens steeds waziger, zoals bij het kijken door een bewasemde ruit; het binnenvallend licht wordt kris kras verspreid en kan niet meer gefocuseerd worden.
Dit leidt tot de volgende klachten, die vaak voorkomen bij cataract:
Troebel zicht en mist voor de ogen Last van zonlicht Minder heldere kleuren door een geelbruine film Dubbelzien met één oog en het zien van halo’s rond de lichten Snelle verandering van de nodige brilglazen doordat het oog meer bijziend wordt tengevolge van zwelling van de ooglens.
Wanneer ontwikkelt zich cataract?
Cataract is meestal het gevolg van een normaal verouderingsproces. Het komt meest frequent voor bij mensen boven de 55 jaar. De snelheid waarmee het zich ontwikkelt is sterk wisselend: eens aanwezig, kan cataract snel toenemen over verloop van enkele maanden of traag evolueren over verschillende jaren. Onbehandeld kan cataract uiteindelijk leiden tot blindheid. Meestal komt cataract voor aan beide ogen, maar de snelheid van evolutie kan verschillen van oog tot oog. Soms heeft de ontwikkeling van cataract niets te maken met de leeftijd, maar zijn er *andere oorzaken* zoals:
Een ongeval aan het oog Een algemene ziekte zoals diabetes of nierziekten Landurige inname van medicatie zoals cortisone Erfelijke factoren die in zeldzame gevallen leiden tot een aangeboren cataract
Hoe wordt cataract behandeld?
Tot op heden is er *geen medicatie* om cataract te voorkomen of te genezen. In een vroeg stadium kan een *brilaanpassing* het zicht eventueel nog iets verbeteren, maar het effect is slechts tijdelijk. Na verloop van tijd is het *operatief* verwijderen van de troebele lens de enige manier om terug helder zicht te bekomen. Wanneer de dagelijkse bezigheden zoals het besturen van de wagen, lezen of tv kijken duidelijk gestoord worden door het wazig zicht wordt een ingreep overwogen. Indien het cataract het enige probleem is aan het oog, mag men in 99% van de gevallen een duidelijke verbetering van de gezichtsscherpte verwachten na een chirurgische ingreep. Indien er tegelijk andere oogletsels aanwezig zijn zoals problemen met de cornea, de retina of de oogzenuw, dan is een perfecte visus na een cataractoperatie misschien niet mogelijk. Na een grondig oogonderzoek kan de oogarts het te verwachten resultaat inschatten en bespreken. De patiënt bepaalt zelf aan de hand van zijn klachten wanneer de ingreep nodig is. De operatie is zelden dringend. De leeftijd als dusdanig heeft geen invloed op het resultaat van een cataractoperatie.
Hoe verloopt de heelkundige behandeling van cataract?
De techniek van een cataractoperatie bestaat erin de troebele lensinhoud te vergruizen (phakoemulsificatie) en deze lensresten weg te spoelen uit het lenskapsel.
De originele kapselzak wordt ter plaatse gelaten om er een nieuwe kunstlens te kunnen in plaatsen. Voor heel deze procedure is slechts een kleine insnede in de oogbol nodig, wat een snel herstel mogelijk maakt.
De ingreep gebeurt meestal onder *plaatselijke verdoving*, ofwel dmv druppels, ofwel dmv een injectie naast het oog.
Als voorbereiding tot de ingreep moet de oogarts de *sterkte* bepalen van *de kunstlens* die zal ingeplant worden. Nauwkeurige metingen van het oog, ondermeer dmv een echografie zijn hiervoor nodig. Meestal wordt de kunstlens gekozen waarmee de patiënt na de ingreep goed in de verte kan kijken (zonder correctie of met slechts een lichte bril). Er is dan wel een leesbril nodig voor activiteiten dichtbij. Indien de patiënt verkiest om na de ingreep dichtbij scherp te zien zonder bril en een correctie te dragen voor ver, kan hiermee rekening gehouden worden bij het bepalen van de sterkte van de kunstlens. In zeldzame gevallen is het tijdens de ingreep niet mogelijk een kunstlens in te planten en is hiervoor een tweede ingreep nodig. Voor de ingreep dient de oogarts op de hoogte gebracht te worden van de medicatie die de patiënt gebruikt, van eventuele allergieën en van vroeger doorgemaakte ziektes of operaties. Een vooronderzoek door de huisarts wordt gevraagd. De ingreep zelf vindt plaats in het ziekenhuis, ofwel via daghospitalisatie waarbij de patiënt een uur na de ingreep naar huis gaat, ofwel via een ziekenhuisopname waarbij de patiënt meestal ’s anderendaags het ziekenhuis verlaat
Welke nazorg is er na een cataractoperatie?
Vanaf de tweede dag na de operatie mogen de *normale bezigheden* hervat worden, zoals lezen, tv kijken en huishoudelijk werk doen. Zware fysische inspanningen zoals tillen van zware gewichten en hevig persen worden best vermeden gedurende één maand. De genezing duurt gemiddeld een viertal weken. Gedurende deze periode moeten er enkele maal per dag *oogdruppels* in het geopereerde oog aangebracht worden en zijn controles bij de oogarts nodig. De oude bril is niet meer aangepast aan de nieuwe situatie: zo zal na de ingreep het zicht met het geopereerde oog vaak beter zijn zonder correctie dan met het oude brilglas. Aanpassing van de brilglazen gebeurt vanaf de derde week na de ingreep.
Wat mag men verwachten van een cataractoperatie op langere termijn?
Indien het cataract het enige probleem is aan het oog, mag men in 99% van de gevallen een duidelijke verbetering van de gezichtsscherpte verwachten na een chirurgische ingreep. Het resultaat van een cataractoperatie is meestal blijvend. Na verloop van maanden of jaren kan zich *een nastaar* ontwikkelen; dit betekent dat de originele kapselzak die ter plaatse gelaten werd om steun te geven aan de kunstlens, troebel wordt. Dit probleem kan eveneens verholpen worden, met name door een **Yag laser behandeling**. Hierbij wordt een kleine opening gemaakt centraal in de kapselzak. Deze behandeling is pijnloos, gebeurt ambulant en vraagt slechts enkele minuten tijd. Het effect, namelijk een helder zicht zoals na de originele ingreep, treedt reeds op na enkele uren.


Cataract kan het dagelijkse functioneren duidelijk belemmeren, maar met de huidige chirurgische technieken is een dankbare behandeling mogelijk.

Mocht u nog vragen hebben over cataract en de behandeling ervan, dan beantwoorden wij die graag bij een volgende consultatie.

Terug naar de startpagina