Refractie Afwijkingen

Afwijkingen in het brekend vermogen van het oog veroorzaken een wazig zicht in de verte, dichtbij of op verschillende afstanden.

De gezichtsscherpte kan verbeterd worden door het dragen van een bril of contactlenzen of door refractieve chirurgie.

Normaal

Myopie

Hypermetropie

Wat zijn 'refractie afwijkingen'?

Refractie afwijkingen zijn fouten in het optische systeem van het oog, waardoor de vorming van een scherp beeld op verschillende afstanden niet mogelijk is.

Bij een camera zorgt de lens voor de breking (refractie) en de focussering van de lichtstralen op de film.

In het oog zorgen het hoornvlies (cornea), de lens en het oogvocht voor de breking van het licht en de vorming van een scherp beeld op het netvlies (retina). In ideale omstandigheden is het brekend vermogen van deze verschillende structuren perfect aangepast aan de vorm van het oog en kunnen we alles scherp zien: we spreken dan van een emmetroop of normaal oog.

De vier meest voorkomende refractie afwijkingen zijn:

Bijziendheid of myopie
Verziendheid of hypermetropie
Astigmatisme
Ouderdomsverziendheid of presbyopie

Myopie of bijziendheid :

Mensen die bijziend zijn kunnen dichtbij goed zien, maar zien wazig in de verte; ze gaan knijpen met de ogen om in de verte scherper te zien of gaan steeds dichter bij de TV zitten.

Een bijziend oog is te lang in verhouding tot het brekend vermogen van de cornea en de lens: het brandpunt van de lichtstralen valt voor het netvlies. Negatieve (-) brilglazen of contactlenzen corrigeren deze afwijking door het brandpunt te verschuiven naar achter; zo kan men ondanks de brekingsfout toch scherp zien.

$refractiemyopie.jpg (19943 bytes)$

Hypermetropie of verziendheid :

Mensen die verziend zijn kunnen dichtbij niet scherp zien, maar in de verte dikwijls wel. Een signaal van verziendheid is dat men al vroeg last krijgt met lezen van een boek of regelmatig hoofdpijn heeft.

Een verziend oog is te kort in verhouding tot het brekend vermogen van de cornea en de lens: het brandpunt van de lichtstralen valt achter het netvlies. Positieve (+) brilglazen of contactlenzen corrigeren deze afwijking door het brandpunt te verschuiven naar voor.

$refractiehypermetr.jpg (18824 bytes)$

Astigmatisme :

Astigmatisme geeft een vervorming van het beeld, waardoor bijvoorbeeld een rond voorwerp ovaal wordt. Deze vervormingen verstoren zowel het beeld in de verte als kortbij. Astigmatisme kan zowel in combinatie met bijziendheid als verziendheid voorkomen.

Onregelmatigheden in de cornea of de lens veroorzaken een verschillende breking in verschillende richtingen, waardoor een dubbel brandpunt gevormd wordt, bijvoorbeeld één voor en één achter het netvlies. Cylindrische brilglazen corrigeren deze afwijking door beide brandpunten op het netvlies te brengen.

$refractie astigma.jpg (13587 bytes)$

Ouderdomsverziendheid of Presbyopie :

Ouderdomsverziendheid of ‘last met lezen’ komt meestal voor vanaf de leeftijf van 40-45 jaar. Boeken en kranten moeten steeds verder van de ogen gehouden worden om kleine lettertjes nog scherp te kunnen zien.

Het accommodatievermogen vermindert of de soepelheid van de lens om zich bol te maken en het beeld dichtbij scherp te stellen schiet te kort. Een leesbril met een positieve (+) sterkte corrigeert deze afwijking en maakt het terug mogelijk om ontspannen te kunnen lezen. Aangezien het accommodatievermogen blijft verminderen tot de leeftijd van 65 jaar, is een geleidelijk sterkere leesbril nodig in de loop van de jaren.

Hoe worden refractie afwijkingen gemeten ?

Brekingsafwijkingen kunnen gemakkelijk opgespoord worden met een automatische refractor; dit toestel meet de fouten in de brekingssterkte van het hoornvlies en de lens en geeft zo een idee van de brilsterkte die nodig is om scherp te kunnen zien. Dit onderzoek kan meestal ook bij kinderen uitgevoerd worden.

Om bij kinderen nauwkeurig te kunnen meten, moet het accommodatievermogen tijdelijk stilgelegd worden (cycloplegie): dit gebeurt door middel van oogdruppels, cyclopentol , die 45 minuten op voorhand ingedruppeld worden; dan kan een betrouwbare meting gebeuren; de druppels werken nog na gedurende 24 uur; in deze periode blijven de pupillen vergroot en zien de kinderen wazig.

Een refractometer en een topograaf zijn toestellen om de precieze kromming van het hoornvlies te meten; dit is vooral van belang voor het aanpassen van contactlenzen of in functie van refractieve chirurgie.

Hoe worden refractie afwijkingen gecorrigeerd ?

Bij mensen met refractie afwijkingen kan de gezichtsscherpte verbeterd worden door het dragen van een bril of contactlenzen.

Refractieve chirurgie is een verzamelnaam voor operatieve ingrepen aan het oog die brekingsafwijkingen corrigeren en een alternatief kunnen bieden voor het dragen van een bril of contactlenzen.

Brillen :

Brillen worden het meest voorgeschreven om refractie afwijkingen te corrigeren.

Een lichte brilsterkte wordt meestal goed verdragen. Bij hogere sterktes kan het beeld vervormd worden en is perfecte centrage van de glazen van groot belang.

Bij jongere mensen volstaat meestal een monofocaal brilglas. Vanaf de leeftijd van 45 jaar is vaak een bifocaal of een multifocaal brilglas aangewezen om de verschillende sterkte die nodig is om ver en dichtbij scherp te zien, te kunnen corrigeren. Een bifocaal glas heeft bovenaan een focus voor ver en onderaan voor dichtbij; een multifocaal glas heeft een geleidelijke overgang van de focus voor ver naar de focus voor dichtbij, waardoor ook op tussenafstand een scherp beeld kan bekomen worden. Het vraagt meestal enkele weken wennen vooraleer bifocale of multifocale brilglazen goed verdragen worden.

Brillen zijn veilig en gemakkelijk op en af te zetten.

Meerdere mensen hebben praktische of esthetische bezwaren tegen het dragen van een bril. In sommige gevallen zoals bij anisometropie of een groot verschil in refractie afwijking tussen beide ogen, wordt de bril niet goed verdragen en wordt bij voorkeur een alternatieve oplossing gezocht.

Brilglazen worden gedeeltelijk vergoed door het ziekenfonds bij extreme sterktes (boven –8 of +8 dioptrie) of de eerste bril bij kinderen jonger dan 12 jaar. Recent vergoeden enkele ziekenfondsen ook een beperkt deel van de kosten van andere brilglazen.

Contactlenzen :

Contactlenzen zijn voor velen cosmetisch fraaier dan een bril. Bepaalde professionele activiteiten en de meeste sporten zijn ook gemakkelijker met contactlenzen.

Voor de mogelijkheden en de beperkingen van contactlenzen, zie informatie ‘contactlenzen’.

Refractieve chirurgie :

Refractieve chirurgie kan in een aantal gevallen een alternatief bieden voor het dragen van een bril of contactlenzen.

Voor de mogelijkheden en de beperkingen hiervan, zie informatie ‘refractieve chirurgie’.

Terug naar de startpagina